Συχνές ερωτήσεις & απαντήσεις

Ίσως να ανησυχείτε ότι το παιδί σας θα αναστατωθεί όταν θα του μιλήσετε για μια επερχόμενη επίσκεψη σε έναν θεραπευτή. Αν και αυτό συμβαίνει μερικές φορές, είναι σημαντικό να είστε ειλικρινείς σχετικά με την επίσκεψη και για ποιούς λόγους το παιδί σας (ή η οικογένεια) θα πάει. Το ζήτημα μπορεί να ξαναπροκύψει κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, αλλά είναι σημαντικό να έχετε προετοιμάσει το παιδί σας για αυτό.

 Εξηγήστε στα μικρά παιδιά ότι αυτή η επίσκεψη στο γιατρό δεν περιλαμβάνει φυσική εξέταση ή ενέσεις. Μπορείτε επίσης να επισημάνετε ότι αυτός ο τύπος γιατρού μιλάει και παίζει με τα παιδιά και τις οικογένειες για να τους βοηθήσει να λύσουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και να νιώσουν καλύτερα. Τα παιδιά μπορεί να αισθανθούν καθησυχασμένα όταν μάθουν ότι ο θεραπευτής θα βοηθήσει τους γονείς τους ή και άλλα μέλη της οικογένειας.

 Η παροχή τέτοιων πληροφοριών σε παιδιά πριν από το πρώτο ραντεβού μπορεί να βοηθήσει στο να αποτρέψει το παιδί σας να αισθάνεται διαφορετικό ή να απομονωθεί και να το διαβεβαιώσει ότι η όλη η οικογένεια είναι πρόθυμη να συνεργαστεί για να διορθωθεί το πρόβλημα.

 Τα πιο πρόσφατα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι 1 στα 68 παιδιά διαγιγνώσκονται σήμερα με αυτισμό. Ενώ η διάγνωση βρίσκεται σε ανοδικά επίπεδα, ένα παιδί συνήθως δεν διαγιγνώσκεται από έναν επαγγελματία μέχρι να είναι άνω των δύο ετών.

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις που θα μπορούσαν να υποδηλώνουν ότι το παιδί σας βρίσκεται στο φάσμα από την ηλικία των έξι μηνών. Τα σημάδια και τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν, όπως και η σοβαρότητα των συμπτωμάτων. Βεβαιωθείτε ότι παρακολουθείτε την εξέλιξη του παιδιού σας και συμβουλευτείτε το γιατρό σας εάν κάτι σας απασχολεί. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο αυτισμός στα βρέφη μπορεί να αναγνωριστεί από την έλλειψη φυσιολογικής συμπεριφοράς, παρά από την ύπαρξη περίεργων συμπεριφορών.

• ΕΛΛΕΙΨΗ ΧΑΜΟΓΕΛΟΥ Το μωρό σας ανταποδίδει το χαμόγελο όταν εσείς του δίνετε ένα ζεστό, χαρούμενο χαμόγελο; Το παιδί σας χαμογελάει από μόνο του; Μέχρι την ηλικία των έξι μηνών, το βρέφος θα πρέπει να σας χαμογελά ή να κάνει ευτυχισμένες εκφράσεις.

• ΦΤΩΧΗ ΜΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΕ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΑ Το μωρό σας μιμείται τους ήχους και τις κινήσεις των άλλων; Ανταποκρίνεται σε εκφράσεις που του κάνετε και κάνει εκφράσεις σε εσάς; Η σπάνια μίμηση ήχων, χαμόγελων, γέλιου και εκφράσεων του προσώπου μέχρι την ηλικία των 9 μηνών μπορεί να αποτελεί πρώιμη ένδειξη αυτισμού.

• ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΣΤΟ ΒΑΔΙΣΜΑ Το μωρό σας κάνει τους πρώτους παιδικούς ήχους; Τους κάνει συχνά; Το μωρό σας πρέπει συνήθως να κατακτήσει αυτό το ορόσημο κατά τους 12 πρώτους μήνες.

• ΜΗ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ Μήπως το μωρό σας δεν ανταποκρίνεται όλο και περισσότερο στο όνομά του από 6 έως 12 μηνών; Οι γονείς που παρατηρούν αυτό στο παιδί τους συχνά ανησυχούν ότι μπορεί να είναι απώλεια ακοής και δε γνωρίζουν ότι μπορεί να είναι ένα πρόωρο σημάδι του αυτισμού. Εάν εντοπίσετε αυτή τη συμπεριφορά στο παιδί σας, παρακολουθείστε τα σημάδια και συμβουλευτείτε το γιατρό σας.

• ΦΤΩΧΗ ΒΛΕΜΜΑΤΙΚΗ ΕΠΑΦΗ Ένα από τα πιθανά σημάδια του αυτισμού είναι όταν ένα παιδί δεν κάνει επαφή με τα μάτια. Δεν είναι πάντα ένα σημάδι, αλλά είναι κοινό. Έχει το μωρό σας περιορισμένη οπτική επαφή με εσάς και με άλλους αγαπημένους; Παρακολουθεί αντικείμενα οπτικά; Η σοβαρή έλλειψη βλεμματικής επαφής, καθώς μεγαλώνει το μωρό μπορεί να αποτελέσει πρώιμο δείκτη, καθώς είναι μια μορφή επικοινωνίας και κατανόησης.

• ΦΤΩΧΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ Το μωρό σας ξεκινά να σας αγκαλιάζει ή να κάνει θόρυβο για να τραβήξει την προσοχή σας; Σκαρφαλώνει σε σας για να το αγκαλιάσετε; Η έλλειψη ενδιαφέροντος στην αναζήτηση της προσοχής ή της προσκόλλησης σε ένα αγαπημένο πρόσωπο είναι ένα σημάδι που το μωρό σας μπορεί τελικά να έχει δυσκολία σε σχέση με άλλα, γεγονός που μπορεί να αποτελεί σημάδι του αυτισμού.

• ΕΛΛΕΙΨΗ ΧΕΙΡΟΝΟΜΙΩΝ Το μωρό σας κάνει χειρονομίες σε ανθρώπους ή με αντικείμενα για να επικοινωνήσει; Γνέφει για αντίο, δείχνει ή προσπαθεί να φτάσει τα πράγματα; Αυτό είναι ένα ορόσημο που κατακτάει συνήθως σε ηλικία 9 ή 10 μηνών.

• ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ (ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΙΕΣ) Το μωρό σας κάνει επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, όπως το φτερούγισμα των χεριών ή να σφίγγει τους ώμους και τα πόδια του; Εμφανίζει ασυνήθιστες κινήσεις του σώματος όπως η περιστροφή των χεριών και των καρπών του; Κάθεται ή στέκεται σε ασυνήθιστες στάσεις;

• ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Το μωρό σας είχε σημαντικές καθυστερήσεις στα κινητικά αναπτυξιακά ορόσημα, όπως να περιστρέφει το σώμα του, να δίνει ώθηση στον εαυτό του για να σηκωθεί και να μπουσουλήσει;

Το παιδί σας μπορεί να δαγκώνει τα νύχια του για πολλούς λόγους , όπως από περιέργεια, πλήξη, ανακούφιση, άγχος, συνήθεια ή λόγω μίμησης. Το δάγκωμα των νυχιών είναι το πιο συνηθισμένο των αποκαλούμενων «νευρικών συνηθειών», οι οποίες περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων το πιπίλισμα του αντίχειρα, , το στρίψιμο ή το τράβηγμα των μαλλιών ή το τρίξιμο των δοντιών. Είναι πιθανό να συνεχιστεί και στην ενηλικίωση.

Μεγαλώνοντας το παιδί μπορεί να αναπτύξει άγχος, που πολλές φορές δε γίνεται αντιληπτό από τους γονείς. Εάν το παιδί σας δαγκώνει τα νύχια του σε μέτριο βαθμό , δηλαδή δεν τραυματίζεται, και ασυνείδητα ( ενώ για παράδειγμα παρακολουθεί τηλεόραση) ή αν τείνει να τα δαγκώνει σε συγκεκριμένες καταστάσεις ( όπως για παράδειγμα όταν πρέπει να συμμετάσχει σε μια παράσταση ή να περάσει κάποιο τεστ) είναι ο τρόπος αντιμετώπισής του απέναντι στο στρες.

Τις περισσότερες φορές είναι απλώς μια συνήθεια. Είναι κάτι που το παιδί ασυνείδητα κάνει όταν βαρεθεί ή έχει αγωνία. Κατά πάσα πιθανότητα, τελικά θα σταματήσει μόνο του, αλλά αν το δάγκωμα των νυχιών συνεχίζεται ή εάν γίνεται μια συνήθεια που είναι δύσκολο να την εγκαταλείψει, απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό προκειμένου να σας βοηθήσει.

Σε κάποιες περιπτώσεις, το έντονο δάγκωμα των νυχιών μπορεί να σηματοδοτεί υπερβολικό άγχος, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας ή ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, για τα οποία όμως θα υπάρξουν και άλλα σημάδια.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό του παιδιού εάν το δάγκωμα των νυχιών προκαλεί πόνο ή κάνει το δέρμα γύρω από τα νύχια να ματώνει, εάν το παιδί κάνει και άλλες ανησυχητικές συμπεριφορές (όπως οι έντονες τσιμπιές στο δέρμα του ή το τράβηγμα των βλεφαρίδων ή των μαλλιών του) ή εάν δεν κοιμάται καλά.

Συμβουλευτείτε επίσης τον γιατρό εάν η συνήθεια του δαγκώματος των νυχιών του παιδιού σας εμφανίστηκε ξαφνικά και κλιμακώθηκε γρήγορα.

Τα μικρότερα παιδιά, είναι πιο δύσκολο να σταματήσουν να δαγκώνουν τα νύχια, καθώς δεν ενδιαφέρονται για την εμφάνιση των νυχιών τους. Τα μεγαλύτερα παιδιά και οι έφηβοι γίνονται λίγο πιο συνειδητοποιημένοι, επομένως είναι πιο διατεθειμένοι να θέλουν να σταματήσουν.

Μόλις επιτευχθεί κάποιο επίπεδο ωριμότητας, είναι πολύ πιο εύκολο να εξηγήσετε τα οφέλη της διακοπής και να βοηθήσετε το παιδί σας να το σταματήσει.

Το αισθητικό κομμάτι και η αντίδρασή τους στην πίεση των συνομηλίκων μπορεί συχνά να είναι μεγάλη βοήθεια.

• Αντιμετωπίστε τις ανησυχίες του παιδιού: Η αρχική μας αντίδραση όταν τα παιδιά κάνουν κάτι που μας ανησυχεί είναι να προσπαθήσουμε να σταματήσουμε τη συμπεριφορά, αλλά αυτό είναι λειτουργικό ως μακροπρόθεσμος στόχος. Προτού το προσπαθήσετε αυτό, είναι σημαντικό να ασχοληθείτε με τις υποκείμενες αιτίες της συμπεριφοράς και να σκεφτείτε εάν υπάρχει στρες στη ζωή του παιδιού σας που πρέπει πρώτα να αντιμετωπίσετε .

• Τι το προκαλεί; Παρακολουθήστε το παιδί σας για να δείτε πότε δαγκώνει τα νύχια και προσπαθήστε να διαπιστώσετε εάν υπάρχει ένα μοτίβο ή αν κάτι το ενεργοποιεί. Εάν έχετε κάποια σκέψη για το τι μπορεί να του έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία (όπως πρόσφατη μετακόμιση, διαζύγιο στην οικογένεια, νέο σχολείο) προσπαθήστε να βοηθήσετε το παιδί να μιλήσει για τις ανησυχίες του. Τα παιδιά που αντιμετωπίζουν προβλήματα στο σχολείο μπορεί επίσης να δαγκώνουν τα νύχια τους πιο συχνά. Ίσως το παιδί σας να το κάνει μόνο όταν διαβάζει ή πριν από τον ύπνο. Μόλις μπορέσετε να εντοπίσετε το ερέθισμα που το προκαλεί, είναι πιο εύκολο να καταστείλετε.

• Μην τιμωρείτε το παιδί: Αν το παιδί σας δεν σταματάει να δαγκώνει τα νύχια του, πιθανότατα δεν μπορεί. Όπως και άλλες νευρικές συνήθειες, το δάγκωμα των νυχιών τείνει να είναι ασυνείδητο. Αν το παιδί σας δεν καταλαβαίνει καν ότι το κάνει, η γκρίνια και η τιμωρία δεν είναι χρήσιμες στρατηγικές. Εάν η συνήθεια γίνεται έντονη δοκιμάστε να θέσετε κάποια όρια, ώστε να την περιορίσετε( για παράδειγμα, «δεν επιτρέπεται το δάγκωμα των νυχιών στο τραπέζι την ώρα του φαγητού»).

• Το πιο σημαντικό είναι να προσπαθήσετε να μην κλιμακώσετε αυτό που αποτελεί μια ενόχληση σε ένα θερμό ζήτημα. Διατηρήστε μακριά από το παιδί την ενόχλησή σας γιατί διαφορετικά μπορεί να εξελιχθεί σε έναν μακρύ και εξαντλητικό αγώνα εξουσίας.

• Όσο το παιδί σας δεν τραυματίζεται από αυτή τη συνήθεια και δεν είναι υπερβολικά έντονη, το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να κρατάτε τα νύχια του καθαρά κομμένα, να του θυμίζετε να πλένει συχνά τα χέρια του και να προσπαθείτε να κρατήσετε την προσοχή του αλλά και τη δική σας εστιασμένη αλλού. Εάν το πιέσετε να σταματήσει, απλά θα προσθέσετε επιπλέον ένταση στο στρες του και υπάρχει ο κίνδυνος να εντείνετε τη συμπεριφορά.

• Οποιαδήποτε άμεση παρέμβαση από την πλευρά σας, όπως να περνάτε τα νύχια του με βερνίκι που έχει δυσάρεστη γεύση, υπάρχει πιθανότητα να το αισθανθεί σαν τιμωρία. Όσο λιγότερη ενασχόληση συνδέεται με τη συνήθεια, τόσο πιο πιθανό είναι να σταματήσει μόνο του, όταν είναι έτοιμο, και τόσο πιο πιθανό είναι να αισθάνεται άνετα ζητώντας σας βοήθεια.

• Βοηθήστε το παιδί, όταν θέλει να σταματήσει. Εάν οι φίλοι του παιδιού σας το πειράζουν, μπορεί να είναι έτοιμο να σταματήσει αυτή τη συνήθεια και σίγουρα θα χρειαστεί τη βοήθειά σας. Κατ' αρχάς, μιλήστε μαζί του για το περιστατικό και ενθαρρύνετέ το να σας πει πώς το έκανε να νιώσει. Καθησυχάστε το ότι το αγαπάτε, ανεξάρτητα από το πώς μοιάζουν τα νύχια του. Στη συνέχεια, βρείτε μαζί πιθανές λύσεις.

• Αποφασίστε μαζί πόσο και με ποιο τρόπο μπορείτε να εμπλακείτε στο σχέδιό του για να σταματήσει. Θέλει να του υπενθυμίζετε όταν ξεχνιέται ή θα αυτό θα το αναστατώνει περισσότερο;

• Βοηθήστε το να καταλάβει τη συνήθεια. Ενθαρρύνετε το παιδί σας να καταλάβει πότε και πού δαγκώνει τα νύχια του. Συμφωνείστε για μια ήσυχη, μυστική υπενθύμιση για τις στιγμές που ξεχνιέται, όπως ένα ελαφρύ χτύπημα στον ώμο ή μια λέξη κώδικα.

• Μερικά παιδιά επωφελούνται από μια υπενθύμιση που τραβάει την προσοχή τους τη στιγμή που το κάνουν. Αυτή η επιλογή είναι χρήσιμη εφόσον το παιδί σας επιλέγει να το δοκιμάσει. Εάν όχι, θα φανεί σαν τιμωρία.

• Προσφέρετε μια εναλλακτική λύση: Προτείνετε μια υποκατάστατη δραστηριότητα ή ένα αντικείμενο για τις ώρες που το άγχος είναι πιο έντονο. Ενισχύστε το παιδί σας να ασκεί την εναλλακτική συνήθεια για λίγα λεπτά πριν από το σχολείο ή πριν τον ύπνο.

• Μάθετε στο παιδί μερικές τεχνικές χαλάρωσης για να δοκιμάσετε όταν αισθάνεται την επιθυμία να δαγκώσει τα νύχια του, όπως βαθιά αναπνοή ή να σφίγγει και να απελευθερώνει τις γροθιές του.

• Βεβαιωθείτε ότι έχει πολλές ευκαιρίες να τρέξει και να παίξει, ώστε να εκτονώνεται η ένταση και η νευρική ενέργεια. Μερικά παιδιά βρίσκουν τη ζωγραφική και τη χειροτεχνία έναν καλό τρόπο να κρατήσουν τα χέρια τους απασχολημένα και ταυτόχρονα να χαλαρώσουν. Για άλλα παιδιά, η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου μπορεί να βοηθήσει.

• Προσπαθήστε ξανά και ξανά. Εξηγήστε στο παιδί σας ότι όλοι οι άνθρωποι δεν ανταποκρίνονται στις ίδιες τεχνικές και ενθαρρύνετε να δοκιμάσουν μια ποικιλία λύσεων εάν η πρώτη δε λειτουργεί. Όσο μεγαλύτερης ηλικίας είναι το παιδί, τόσο μεγαλύτερη ευθύνη μπορεί να αναλάβει σε αυτήν την προσπάθεια.

• Θυμηθείτε ότι οι συνήθειες είναι δύσκολο να σπάσουν και ότι οι δυο σας είστε στην ίδια πλευρά. Δώστε λίγο χρόνο, εάν χρειαστεί, και βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας λαμβάνει πολλή στοργή και προσοχή, ανεξάρτητα από το πόσο επιτυχημένη είναι η προσπάθεια διακοπής της συνήθειας.